.png)
Bu yazımızda bilgisayarınıza Reticulum Network ağ katmanını ve bunun üzerinde çalışacak olan birkaç istemci uygulamasını ele alıyoruz, sevgili dostlarımız.
Umarız yakın zamanda topluluk üyelerimiz tarafından geliştirilen milli istemcileri de işbu yazıya dahil etmek bizler için mümkün olur.
{getToc} $title={İçindekiler Tablosu}
Python Kurulumu
Bilgisayarınıza Reticulum Network kurulumuna başlamak için öncelikle "1" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde bilgisayarınızın ekranında gördüğünüz Windows tuşuna ters (sağ) tıklayarak ilgili menüyü açınız.
Yukarıdaki görselde gördüğünüz gibi "2" numaralı işaret ile gösterilen "Terminal" seçeneğine tıklayarak Windows Powershell'i açınız.
python --version{codeBox}
Ardından bilgisayarınızda Python kurulu olup olmadığını görmek için yukarıdaki kod penceresinde gösterildiği şekilde "python --version" komutunu girip "Enter" tuşuna basınız.
Bilgisayarınızda Python kurulu olması halinde bu komut size "Python 3.11.9" şeklinde sürüm numarası ile dönecektir, aksi halde "The term 'python' is not recognized..." benzeri bir uyarı almalısınız.
Eğer bilgisayarınızda Python kurulu ise, "5" numaralı adıma ilerleyiniz.
Aksi halde "4B" ile "12B" arasındaki adımları tamamlayarak bilgisayarınıza önce Python kurunuz.
Tarayıcınızda "https://www.python.org/downloads/" adresine giderek "5B" numaralı işaretle gösterildiği şekilde "Download Python install manager" tuşuna tıklayarak Python kurulum yöneticisini bilgisayarınıza indiriniz.
Ardından tarayıcınızın indirilenler kısmında veya "İndirilenler" klasörünüzde bir önceki adımda indirdiğiniz "python-manger-26.3.msix" benzeri isme sahip dosyayı açınız.
İlgili dosyanın adı işbu dosyayı indirdiğiniz tarihe, sürüme ve işletim sisteminize göre değişkenlik gösterecektir.
Akabinde açılan pencerede "7B" numaralı adımda gösterildiği şekilde "Install Python"tuşuna tıklayarak kuruluma başlayınız.
Ardından bilgisayarınızda terminal penceresi açılacaktır, size yöneltilen "Install CPython now? [Y/n]" sorusuna "Y" yazınız.
Akabinde "Enter" tuşuna basmak suretiyle seçimi onaylayarak kuruluma devam ediniz.
Artık kurulumu tamamladınız. Şimdi size yöneltilen "View online help? [y/N]" sorusuna "N" yazınız ve "Enter" tuşuna basınız.
Şimdi bu terminal penceresini kapatarak, yeniden Windows PowerShell açınız.
pip --version{codeBox}
"4" numaralı adım ve "12B" numaralı adımdan sonra "5" numaralı adıma gelmeniz gerekmektedir.
Python Paket Yükleyicisi'nin yüklü olup olmadığını teyit etmek ve yüklü ise sürümünü öğrenmek için yukarıdaki kod penceresinde gösterildiği şekilde "pip --version" komutunu girerek "Enter" tuşuna basınız.
Artık Reticulum Network ağ katmanını kurmak için hazırsınız, "7" numaralı adıma ilerleyiniz.
python.exe -m pip install --upgrade pip{codeBox}
Eğer bu adımlar sırasında Pip güncellemeniz istenirse, yukarıdaki komut ile ilgili tasarrufta bulununuz.
Reticulum Ağ Katmanının Kurulumu
pip install rns{codeBox}
Bilgisayarınıza Reticulum ağ katmanını yüklemek üzere Windows PowerShell'de yukarıdaki kod penceresinde gösterildiği şekilde "pip install rns" komutunu girerek "Enter" tuşuna basınız.
Python kurulum adımlarını başarılı bir şekilde tamamladığınız takdirde bu adımda bir sorunla karşılaşmamanız gerekmektedir, aksi halde önceki adımları kontrol ediniz.
Bilgisayarınıza Reticulum Network ağ katmanı yüklenirken lütfen işbu Windows PowerShell penceresini kapatmayınız.
rnsd --version{codeBox}
Bilgisayarınıza Reticulum Network ağ katmanı yükleme sürecini tamamladıktan sonra ilgili sürecin başarılı olup olmadığını doğrulamak üzere yukarıdaki kod penceresinde gösterildiği şekilde "rnsd --version" yazarak sürüm kontrolü yapınız.
İşbu komutun dönüşünde "rnsd 1.4.2" şeklinde sürüm bilgisi almanız halinde bu, bilgisayarınıza Reticulum Network ağ katmanını başarılı bir şekilde kurabildiğiniz anlamına gelir, aksi halde "The term 'rnsd' is not recognized..." şeklinde bir uyarı ile karşılaşacaksınız.
Bu durumda "Sorun Giderme" başlığına gidiniz.
Reticulum Nomad Network İstemcisinin Kurulumu
pip install nomadnet{codeBox}
Reticulum Network ağ katmanını kurduktan sonra Reticulum Network ağına katılabilmek için herhangi bir Reticulum istemcisini bilgisayarımıza kurmamız gerekmektedir.
Bu aşamada Nomad Network, SideBand ve MeshChat vb. gibi istemcilerden herhangi birisini tercih edebilirsiniz, ancak Purgatoria'da Reticulum'un hem BBS hem de RRC özelliklerinden istifade ettiğimiz için Nomad Network en münasip olan istemci konumundadır.
Bilgisayarınıza Nomad Network istemcisini kurmak için yukarıdaki kod penceresinde gösterildiği şekilde Windows PowerShell'e "pip install nomadnet" komutunu girerek "Enter" tuşuna basınız.
nomadnet --help{codeBox}
İlgili süreç tamamlandıktan sonra Nomad Network programının bilgisayarımıza başarılı bir şekilde yüklenip yüklenmediğini doğrulamak üzere yukarıdaki kod penceresinde gösterildiği şekilde "nomadnet --help" komutunu girerek "Enter" tuşuna basınız.
İşbu komutun dönüşünde yukarıdaki ekran görüntüsünde görüldüğü şekilde bir geri dönüş almanız halinde bu, bilgisayarınıza Nomad Network istemcisini başarılı bir şekilde kurabildiğiniz anlamına gelir, aksi halde "The term 'nomadnet' is not recognized..." şeklinde bir uyarı ile karşılaşacaksınız.
Nomad Network ayarlarını yapmaya Reticulum Network ayarlarını yaptıktan sonra geri döneceğiz, şimdi Reticulum Network ayarlarını tamamlayınız.
Reticulum Network ayar dosyasında yaptığınız değişiklikler, özel bir tasarrufta bulunmamanız halinde bütün istemci uygulamalarda geçerli olacaktır.
Reticulum Ayar Dosyasının Yapılandırılması
C:\Users\Kullanıcı_Adınız\.reticulum{codeBox}
Bilgisayarınızda Dosya Gezgini'ni açınız ve arama çubuğuna yukarıdaki kod penceresinde gösterildiği şekilde "C:\Users\Kullanıcı_Adınız\.reticulum" yazarak Reticulum Network ayarlarınızın bulunduğu klasöre ulaşınız.
Ardından "16" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde ters (sağ) tıklayarak ilgili menüyü açınız, ardından "17" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Birlikte aç" menüsünü açınız.
İşbu menüden tercihinize göre bir metin editörü seçebilir veya bilgisayarınızda halihazırda yüklü gelen "Not Defteri" uygulaması ile Reticulum Network ayar dosyasını açabilirsiniz.
Ardından yön tuşlarını veya farenizin tamburu yardımıyla açılan sayfanın en alt satırına ininiz.
En alt satıra indikten sonra bir paragraf boşluk bırakınız ve bilgisayarınızın işletim sistemine göre aşağıdaki hazır ayar metinlerinden uygun olanı yapıştırınız.
Aşağıdaki iki ayar metni arasındaki yegâne fark, port unsurunun gösterimidir.
Windows İçin Reticulum Ayarları
[[TCP Server]]
type = TCPServerInterface
enabled = True
listen_ip = 0.0.0.0
listen_port = 4242
[[PurgatoriaBBS]]
type = TCPClientInterface
interface_enabled = Yes
target_host = 10.200.75.27
target_port = 4242
[[RNode LoRa]]
type = RNodeInterface
enabled = yes
port = COM...
frequency = 433325000
bandwidth = 125000
txpower = 10
spreadingfactor = 9
codingrate = 5
flow_control = yes{codeBox}
Yukarıdaki metinde "port = COM..." kısmını, RNode cihazınızın bağlı olduğu port numarası ile değiştiriniz.
Linux İçin Reticulum Ayarları
[[TCP Server]]
type = TCPServerInterface
enabled = True
listen_ip = 0.0.0.0
listen_port = 4242
[[PurgatoriaBBS]]
type = TCPClientInterface
interface_enabled = Yes
target_host = 10.200.75.27
target_port = 4242
[[RNode LoRa]]
type = RNodeInterface
enabled = yes
port = /dev/tty...
frequency = 433325000
bandwidth = 125000
txpower = 10
spreadingfactor = 9
codingrate = 5
flow_control = yes{codeBox}
Yukarıdaki metinde "port = /dev/tty..." kısmını, RNode cihazınızın bağlı olduğu port numarası ile değiştiriniz.
İşletim sisteminize uygun ayar metnini ayar dosyanıza yapıştırdıktan sonra "21" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Dosya" tuşuna tıklayınız.
Ardından "22" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Kaydet" tuşuna tıklayarak programı kapatınız.
Artık Reticulum ayarlarınızı tamamladınız, Reticulum Network ayar dosyasında yaptığınız değişiklikler, özel bir tasarrufta bulunmamanız halinde bütün istemci uygulamalarda geçerli olacaktır.
Reticulum Nomad Network İstemcisinin Ayarlanması
nomadnet{codeBox}
Şimdi Nomad Network ayarlarınızı yapmak üzere Windows PowerShell'e geri gelerek yukarıdaki kod penceresinde gösterildiği şekilde "nomadnet" yazınız ve "Enter" tuşuna basınız.
Nomad Network istemcisi açıldıktan sonra yukarıdaki ekran görüntüsünde "26" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Network" sekmesine tıklayarak ilgili sayfaya devam ediniz.
Nomad Network istemcinizin "Network" sekmesindeki "Local Peer Info" bölümündeki "Name" kısmında yazılı olan "Anonymous Peer" yazısını silerek buraya arzu ettiğiniz bir SSID ile birlikte çağrı işaretinizi yazınız.
Çağrı işaretinizi ve SSID'nizi girdikten sonra "28" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Save" tuşuna tıklayarak isminizi kaydetme işlemini tamamlayınız.
Sonrasında "29" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Ok" tuşuna tıklayıp istemciyi kullanmaya başlayabilir veya kapatabilirsiniz.
Reticulum SideBand İstemcisinin Kurulumu
Bilgisayarınıza SideBand istemcisini kurmak için tarayıcınızdan "https://github.com/markqvist/Sideband" adresine giderek "31" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Releases" sekmesine gidiniz.
Bu ekranda bütün sürümleri görememeniz halinde farenizin tamburunu veya tarayıcınızın sağ kısmında bulunan çubuğu ya da yön tuşlarını kullanarak sayfanın aşağısına ininiz.
Hâlâ işletim sisteminize uygun sürümü bulamıyor iseniz, ilgili sayfadaki "Assets" kısmının en altında bulunan "Show all ... assets" tuşuna tıklamanız gerekebilir.
İlgili kısımda "Sideband_2.0.1_Windows.zip" şeklinde işletim sisteminize göre olan sürümü bularak "33" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde üzerine tıklamak suretiyle bilgisayarınıza indiriniz, ardından bu dosyayı tarayıcınızın indirilenler kısmında veya "İndirilenler" klasörünüzde bularak açınız.
Ardından indirdiğiniz "Sideband_2.0.1_Windows.zip" isimli dosya içerisinden "Sideband_2.0.1" isimli dosyayı bir klasöre çıkartınız.
İlgili dosyanın adı işbu dosyayı indirdiğiniz tarihe, sürüme ve işletim sisteminize göre değişkenlik gösterecektir.
Şimdi "Sideband_2.0.1" isimli klasörün içerisine girerek "Sideband.exe" isimli uygulamayı çalıştırınız.
İlgili dosyanın adı işbu dosyayı indirdiğiniz tarihe, sürüme ve işletim sisteminize göre değişkenlik gösterecektir.
Ardından karşılaşacağınız güvenlik uyarısı penceresinde "37" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Ek bilgi" tuşuna tıklayınız.
Akabinde açılan "38" numaralı işaret ile gösterilmekte olan "Yine de çalıştır" tuşuna tıklayarak gerekli onayı veriniz.
Şimdi Sideband istemcisi çalışıyor olmalı, "39" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde hamburger menüyü açınız.
Kullanıcı adınızı girmek üzere "40" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Preferences" menüsüne gidiniz.
Nomad Network istemcinizin "Preferences" sekmesindeki "User Options" bölümündeki "Display Name" kısmında yazılı olan "Anonymous Peer" yazısını silerek buraya arzu ettiğiniz bir SSID ile birlikte çağrı işaretinizi yazınız.
Ardından "42" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde hamburger menüyü geri açınız ve "43" numaralı işaret ile gösterilen "Shutdown" tuşuna tıklayarak SideBand istemcinizi kapatmak suretiyle yaptığınız ayarları kaydediniz.
SideBand istemcisinde yaptığınız ayarları kaydetmek üzere her seferinde bir üst paragrafta açıklandığı şekilde uygulamayı kapatarak yeniden açmanız gerekmektedir.
Reticulum Network ayar dosyasında yaptığınız değişiklikler, özel bir tasarrufta bulunmamanız halinde bütün istemci uygulamalarda geçerli olacaktır. Bu bağlamda şu anda ilave bir ayar yapmanıza gerek yoktur.
Reticulum MeshChat İstemcisinin Kurulumu
Bilgisayarınıza MeshChat istemcisini kurmak için tarayıcınızdan "https://github.com/liamcottle/reticulum-meshchat" adresine giderek "45" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Releases" sekmesine gidiniz.
Bu ekranda bütün sürümleri görememeniz halinde farenizin tamburunu veya tarayıcınızın sağ kısmında bulunan çubuğu ya da yön tuşlarını kullanarak sayfanın aşağısına ininiz.
Hâlâ işletim sisteminize uygun sürümü bulamıyor iseniz, ilgili sayfadaki "Assets" kısmının en altında bulunan "Show all ... assets" tuşuna tıklamanız gerekebilir.
İlgili kısımda "ReticulumMeshChat-v2.4.0-win-installer.exe" şeklinde işletim sisteminize göre olan sürümü bularak "46" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde üzerine tıklamak suretiyle bilgisayarınıza indiriniz.
Ardından bu dosyayı tarayıcınızın indirilenler kısmında veya "İndirilenler" klasörünüzde bularak açınız.
"ReticulumMeshChat-v2.4.0-win-installer.exe" dosyasını çalıştırmak için üzerine tıkladıktan sonra karşılaşacağınız güvenlik uyarısı penceresinde "47" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Ek bilgi" tuşuna tıklayınız.
Akabinde açılan "48" numaralı işaret ile gösterilmekte olan "Yine de çalıştır" tuşuna tıklayarak gerekli onayı veriniz.
Şimdi açılan Reticulum MeshChat Kurulumu penceresinde "49" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Bu bilgisayarı kullanan herkes (ve tüm kullanıcılar)" seçeneğini seçiniz.
Ardından "50" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "İleri" tuşuna tıklayarak kuruluma yönetici olarak izin veriniz.
İlgili programı kurmak istediğiniz dizini kontrol ederek "51" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Kur" tuşuna tıklayarak kurulum işlemini başlatınız.
Kurulum süreci tamamlandıktan sonra "52" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Bitir" tuşuna tıklayarak kurulum sihirbazından çıkınız.
Bir önceki adım olan "52" numaralı adımda kurulum sihirbazını kapatmadan önce "Reticulum MeshChat programını çalıştır" seçeneğini seçili halde bıraktıysanız, MeshChat uygulaması otomatik olarak açılacaktır, aksi halde bilgisayarınızda "MeshChat" diye aratmak suretiyle uygulamayı bulup açabilirsiniz.
MeshChat istemcisini açtıktan sonra "53" numaralı işaret ile gösterilen "My Identity" bölümündeki isim kısmında yazılı olan "Anonymous Peer" yazısını silerek buraya arzu ettiğiniz bir SSID ile birlikte çağrı işaretinizi yazınız.
Ardından "54" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Save" tuşuna tıklayarak yeni isminizi kaydedebilirsiniz.
Reticulum Network ayar dosyasında yaptığınız değişiklikler, özel bir tasarrufta bulunmamanız halinde bütün istemci uygulamalarda geçerli olacaktır. Bu bağlamda şu anda ilave bir ayar yapmanıza gerek yoktur.