Bu yazımızda Git süreçlerini herkes için oldukça kolaylaştıran ve hızlandıran GitHub Desktop uygulamasının kurulumunu ve kullanımını açıklıyoruz, sevgili dostlarımız.
{getToc} $title={İçindekiler Tablosu}
GitHub nedir?
GitHub, projelerin versiyon kontrolünün Git altyapısıyla yönetildiği; kod paylaşımı, dokümantasyon hazırlama ve topluluk iletişimi süreçlerini tek bir merkezde toplayan, açık kaynaklı bir iş birliği platformudur.
Yalnızca bir kod deposu (repository) olmanın ötesinde; görev takibi (GitHub Issues), proje yönetimi (GitHub Projects), dokümantasyon hazırlama (GitHub Wiki) ve topluluk içi iletişim araçlarını (GitHub Discussions) bir arada sunan entegre bir çalışma alanıdır.
GitHub Desktop nedir?
GitHub Desktop; Git ve GitHub süreçlerini komut satırı (terminal/CLI) ağırlığından kurtararak, yazılımcı olmayan kişilerin de kolaylıkla kullanabileceği bir grafik kullanıcı arayüzü (GUI) üzerinden yönetmeyi sağlayan GitHub'ın resmi masaüstü uygulamasıdır.
GitHub Desktop sayesinde:
- Terminal komutlarını veya karmaşık Git sözdizimlerini bilmeye gerek kalmadan; metin düzenleme, dokümantasyon hazırlama ve dosya ekleme gibi katkıları tamamen program üzerinden menüleri takip ederek ve sadece tuşlara tıklamak suretiyle gerçekleştirebilirsiniz.
Bu sayede teknik arka planı ne olursa olsun her topluluk üyesi süreçlere zahmetsizce dahil olabilir.
- GitHub üzerindeki projeleri, rehberleri ve veri depolarını karmaşık indirme işlemleriyle uğraşmadan sadece repo'nun ismini veya adresini yazarak tek bir tıkla bilgisayarınıza otomatik olarak indirebilir (klonlayabilir) ve yerel ortamınıza aktarabilirsiniz.
- Bilgisayarınıza klonladığınız proje dosyalarını doğrudan uygulama üzerinden tek bir butonla veya ilgili dizine giderek Visual Studio Code, Sublime Text Notepad++ vb. gibi sisteminizde tanımlı herhangi bir metin/kod editöründe açıp düzenleyebilirsiniz.
- Dosyalarınızda yaptığınız değişiklikleri, eklenen veya silinen kısımları görsel olarak net bir şekilde inceleyebilir; değişikliklerinizi kolayca kaydedip (commit) topluluk sunucularına aktarabilirsiniz (push).
- Projede yapılan güncellemeleri tek bir tuşla bilgisayarınıza çekebilir (pull), versiyon çakışmalarını kullanıcı arayüzü üzerinden kolayca yönetebilirsiniz.
Neden GitHub'a geçiyoruz?
Purgatoria Topluluğu olarak, geleneksel forum ve içerik platformlarının beraberinde getirdiği kapalı, merkezi ve tek bir sunucu altyapısına bağımlı veritabanı mimarilerini tamamen geride bırakıyoruz.
Bu stratejik dönüşümle birlikte, topluluğumuzun temel varoluş ilkelerini oluşturan Açık Yönetişim (Open Governance) ve Radikal Şeffaflık (Radical Transparency) prensiplerini daha önceden duyurduğumuz gibi operasyonel modelimizin merkezine yerleştiriyoruz.
Bu bağlamda GitHub platformunu, yüksek erişilebilirliği, esnek yapısı ve modern sistemlerle son derece kolay entegre edilebilir altyapısıyla yalnızca bir depolama alanı değil, tüm süreçlerimizi denetlenebilir ve katılımcı bir yapıda yürütebileceğimiz açık bir iş birliği ekosistemi olarak görüyoruz.
Öte yandan sadece GitHub ile sınırlı kalmayıp GitHub üzerinde barındırdığımız bütün veriyi aynı anda GitLab, Gitea, CodeBerg, BitBucket gibi pek çok benzeri Git platformuna da yedekliyoruz.
GitHub Desktop Kurulumu
GitHub Desktop uygulamasını bilgisayarınıza yüklemek için "https://github.com/apps/desktop" adresine gidiniz ve "1" numaralı işaret ile gösterilen "Download now" tuşuna tıklayarak devam ediniz.
Akabinde yönlendirildiğiniz sayfada "2" numaralı işaret ile gösterilen "Download for Windows (64bit)" tuşuna tıklayarak "GitHubDesktopSetup-x64.exe" adlı dosyayı bilgisayarınıza indiriniz.
Eğer macOS işletim sistemi kullanıyorsanız, buna göre kurulum adımları ve indirilecek olan dosya değişecektir.{alertInfo}
"GitHubDesktopSetup-x64.exe" isimli dosya bilgisayarınıza indirildikten sonra "3" numaralı işaret ile gösterilen tarayıcınızdaki indirilenler bölümüne tıklayarak indirilen dosyaları sıralayınız ve ardından "GitHubDesktopSetup-x64.exe" isimli dosyanın üzerine tıklayarak kurulum işlemlerini başlatınız.
"GitHubDesktopSetup-x64.exe" isimli dosyayı aynı zamanda bilgisayarınızın "İndirilenler" klasöründe de bulabilirsiniz.{alertInfo}
GitHub Desktop uygulamanız açılırken bekleyiniz.
Burada sizden yönetici izni vermeniz istenmesi halinde, ilgili tasarrufta bulunup devam ediniz.
GitHub Desktop uygulamanız açıldıktan sonra kurulum işlemlerine başlamak üzere "5" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Sign in to GitHub.com" tuşuna tıklayarak devam ediniz.
Bu aşamada tarayıcınıza geri yönlendirileceksiniz. Halihazırda tarayıcınızda GitHub hesabınızda oturum açtığınız takdirde, "6" numaralı işaretle gösterildiği şekilde oturum açmak istediğiniz hesap bilgilerinin yanında yer alan "Continue" tuşuna tıklayarak devam ediniz.
Öte yandan, farklı bir hesap ile giriş yapmak istemeniz halinde işbu sayfada bulunan "Use a different account" tuşuna tıklayarak farklı bir hesap ile oturum açabilirsiniz.{alertInfo}
Ardından GitHub sizden GitHub Desktop uygulamasını yetkilendirmenizi talep edecektir.
Bu adıma devam edebilmek için önce sayfayı aşağıya indiriniz.
Sayfayı aşağıya indirdikten sonra "7" numaralı işaretle gösterildiği şekilde artık "Authorize desktop" tuşunun kullanılabilir olduğunu göreceksiniz, ilgili tuşa tıklayarak devam ediniz.
Eğer daha öncesinde GitHub hesabınızda 2FA yani İki Adımlı Doğrulama seçeneğini aktifleştirdiyseniz bu aşamada ilgili Authenticator uygulamanıza giderek GitHub OTP kodunuzu bulup belirtilen süre içerisinde "8" numaralı işaret ile gösterilen alana ilgili kodu yapıştırarak "9" numaralı işaret ile gösterilen "Verify" tuşuna tıklayarak devam ediniz.
Bütün adımları tamamladıktan sonra tarayıcınız size "GitHubDesktop.exe açılsın mı?" sorusuyla birlikte bir pop-up gösterecektir, işbu pop-up üzerinde "10" numaralı işaretle gösterildiği şekilde "GitHubDesktop.exe adlı uygulamayı aç" tuşuna tıklayarak GitHub Desktop uygulamanıza devam ediniz.
Artık tarayıcınızda gözüken bu sayfayı kapatabilir ve GitHub Desktop uygulamanız ile kurulum işlemlerinize devam edebilirsiniz.
GitHub Desktop uygulamanıza geri döndüğünüzde yukarıdaki fotoğrafta gösterildiği şekilde "Configure Git" sayfası ile karşılaşmış olacaksınız.
İşbu sayfada "11" numaralı işaret ile gösterilen "Name" bölümü ve "12" numaralı işaret ile gösterilen "Email" alanlarının otomatik olarak hesabınızdan çekilmiş ve doldurulmuş olması gerekmektedir.
İlgili kontrolleri tamamladıktan sonra "13" numaralı işaret ile gösterilen "Finish" tuşuna tıklayarak kurulum işlemlerinizi tamamlayınız
Başka bir isim ve e-posta girmek istemeniz halinde yine işbu sayfada "A" işareti ile gösterilen "Configure manually" seçeneğini seçerek devam edebilirsiniz.{alertInfo}
Artık ilk repo'nuzu ekleyerek GitHub Desktop uygulamanızı kullanmaya başlayabilirsiniz.
Yukarıdaki görselde gösterilen sayfadaki "14" numaralı işaret ile gösterilen arama çubuğuna "Purgatoria" yazarak, Purgatoria GitHub Organizasyonu'nda üzerinde tasarruf yetkisine sahip olduğunuz repo'ları aratabilirsiniz.
Bahse konu arama işlemini yaptıktan sonra arama çubuğunun altında sıralanan repo'lar arasından katkıda bulunmak istediğiniz repo'yu klonlamak üzere "15" numaralı işaretle gösterildiği şekilde üzerine tıklamak suretiyle seçerek, "16" numaralı işaret ile gösterilen "Clone Purgatoria/..." tuşuna tıklayarak devam edebilirsiniz.
Bununla birlikte direkt repo ismini veya URL'ini aratmak suretiyle de istediğiniz repo'lara ulaşabilirsiniz.
Bunun için yukarıdaki görselde "B" işareti ile gösterilen "Clone a repository from the Internet" tuşuna tıklayarak devam ediniz.
Maintainer İçin GitHub Desktop Kullanımı
Her iki hâlükârda, hatta daha sonrasında "33" ve "40" numaralı işaretler arasındaki süreç ile gösterildiği şekilde yeni repo klonlamak istemeniz hâlinde yine yukarıdaki görselde gösterilen "Clone a repository" penceresine yönlendirileceksiniz.
Ancak bir önceki adımda "B" işareti ile gösterilen "Clone a repository from the Internet" tuşuna tıklamış olanız halinde bu sayfada "17" numaralı işaret ile gösterilen "URL" sekmesine tıklayarak "18" numaralı işaret ile gösterilen "Repository URL or GitHub username and repository" alanına dilediğiniz repo'nun adını "Purgatoria/..." şeklinde giriniz, akabinde "19" numaralı işaret ile gösterilen "Local path" alanına ise ilgili repo'yu bilgisayarınızda hangi dizine kaydetmek istediğinizi yazınız veya "C" işareti ile gösterilen "Choose..." tuşuna tıklayarak dizin seçiniz.
Seçtiğiniz repo bilgisayarınıza indirilirken bekleyiniz.
Seçtiğiniz repo bilgisayarınıza indirildikten sonra yukarıdaki görselde gösterildiği şekilde bir ekran ile karşılaşacaksınız.
Uygulamanızın sol üst kısmında bulunan "Current repository" bölümünde üzerine çalışmak istediğiniz repo'nun seçili olduğundan emin olunuz.{alertWarning}
Repo klonlama işlemini tamamladıktan sonra daha önceki adımlarda seçmiş olduğunuz dizine gidiniz.
Ardından klonlamış olduğunuz repo'nun ismiyle müsemma klasörü bulup içine giriniz.
Şimdi üzerinde tasarrufta bulunmak istediğiniz dosyayı bulunuz.
Ardından "Birlikte aç" tuşuna tıklayarak bahse konu dosyanız için münasip düzenleme programını seçiniz.
Yukarıdaki fotoğrafta gösterildiği şekilde, bir alışveriş listesi olan Meshtastic.md isimli dosya bir Markdown dosyası olduğundan mütevellit, tercih edilen text editor olan Notepad++ programı seçilerek devam edilmiştir.
Siz dosya türüne veya alışkanlığınıza göre başka bir program kullanmaya ihtiyaç duyabilirsiniz.{alertInfo}
Yukarıdaki görselde Meshtastic.md isimli dosya Notepad++ programı ile görüntülenmektedir.
Yukarıdaki görselde 18 numaralı satırın altına yeni bir ürün linki eklenmek suretiyle bir düzenleme yapıldığı görülebilmektedir.
Ardından "File" menüsü altında bulunan "Save" tuşuna tıklayarak veya "Ctrl+S" kombinasyonunu kullanarak yaptığınız değişikliklerle birlikte dosyayı kaydediniz.
Gerekli değişiklikleri yaptıktan ve bunları kaydettikten sonra artık düzenleme programından çıkış yapabilirsiniz.
Bu aşamada GitHub Desktop uygulamasına geri dönünüz.
Burada ilgili repo üzerinde yaptığınız değişiklikleri görüntüleyebilirsiniz.
Eklenen satırlar yeşil, çıkartılan satırlar ise kırmızı renkte gösterilirler.{alertInfo}
Yaptığınız değişiklikleri ana repo'ya göndermek üzere önce "29" numaralı işaret ile gösterilen alana yaptığınız değişiklikler için kısa bir başlık yazarak, gerekli açıklamaları da "30" numaralı alanda belirtebilirsiniz.
Ardından yaptığınız değişiklikleri "31" numaralı işaret ile gösterilen "Commit ... file to main" tuşuna tıklayarak gönderme işlemlerinize başlayabilirsiniz.
Ardından karşınıza çıkan sayfadaki "32" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Push origin" tuşuna tıklayarak yaptığınız değişiklikleri gönderme işleminizi tamamlayabilirsiniz.
İşlemlerinizi tamamladıktan sonra GitHub Desktop uygulamanız yukarıdaki görselde gösterildiği şekilde görünecektir.
Yaptığınız değişiklikleri ilgili repo'yu "github.com" üzerinde aratarak bulabilir, ardından web üzerinden görüntüleyebilirsiniz.
Contributor'lar İçin GitHub Desktop Kullanımı
Katkıda bulunmak istediğiniz repo'yu seçmek üzere yukarıdaki görselde "33" numaralı işaret ile gösterilen "Current repository" bölümüne tıklayınız.
Akabinde açılan pencerede "34" numaralı işaret ile gösterilen "Add" tuşuna tıklayınız.
Sonrasında açılan menüden "35" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Clone repository..." seçeneği ile "Clone a repository" penceresini açınız.
Açılan "Clone a repository" penceresi üzerinden "36" numaralı işaret ile gösterilen "URL" sekmesine tıklayınız ve "37A" işareti ile gösterilen "Repository URL or GitHub username and repository" alanına ilgili repo'nun "Purgatoria/..." şeklinde adını yazınız.
Sonrasında "39" numaralı işaret ile gösterilen "Local path" alanına ilgili repo'nun bilgisayarınıza indirilmesini istediğiniz dizini yazınız.
Öte yandan, "38" numaralı işaret ile gösterilen "Choose..." tuşuna tıklayarak ilgili dizini dosya kaşifi üzerinden de seçebilirsiniz.{alertInfo}
Bu sayfadaki işlemleri tamamladıktan sonra "40" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Clone" tuşuna tıklayarak devam ediniz.
Yukarıdaki görselde "37B" işareti ile bir önceki adımda "37A" ile gösterilen "Repository URL or GitHub username and repository" alanına repo adı yazmak yerine direkt repo URL'i yazma seçeneği gösterilmektedir.
İlgili işlemleri tamamlayıp seçtiğiniz repo'yu klonladıktan sonra GitHub Desktop uygulamanız yukarıdaki görselde gösterildiği şekilde görünecektir.
Uygulamanızın sol üst kısmında bulunan "Current repository" bölümünde üzerine çalışmak istediğiniz repo'nun seçili olduğundan emin olunuz.{alertWarning}
Şimdi ilgili repo'yu klonladığınız dizine giderek değiştirmek istediğiniz dosyayı bulunuz.
Üzerinde tasarrufta bulunmak istediğiniz dosyayı münasip bir düzenleyici program ile açınız.
Yukarıdaki görselde README.md isimli dosya Visual Studio Code programı ile görüntülenmektedir.
Siz dosya türüne veya alışkanlığınıza göre başka bir program kullanmaya ihtiyaç duyabilirsiniz.{alertInfo}
Yukarıdaki görselde Dayanak isimli başlığın altındaki kısmın silindiği görülmektedir.
Yukarıdaki görselde bir önceki adımda silinen kısmın yerine ilgili düzeltme notunun yazıldığı görülmektedir.
Ardından "File" menüsü altında bulunan "Save" tuşuna tıklayarak veya "Ctrl+S" kombinasyonunu kullanarak yaptığınız değişikliklerle birlikte dosyayı kaydediniz.
Gerekli değişiklikleri yaptıktan ve bunları kaydettikten sonra artık düzenleme programından çıkış yapabilirsiniz.
Bu aşamada GitHub Desktop uygulamasına geri dönünüz.
Burada ilgili repo üzerinde yaptığınız değişiklikleri görüntüleyebilirsiniz.
İşbu sayfada "45" numaralı işaret ile gösterilen "Current branch" bölümüne tıklayınız.
Eklenen satırlar yeşil, çıkartılan satırlar ise kırmızı renkte gösterilirler.{alertInfo}
Ardından açılan pencerede "46" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "New branch" tuşuna tıklayınız.
Yeni açılan "Create a branch" penceresinde "47" numaralı işaret ile gösterilen "Name" alanına ilgili düzenlemeniz için bir isim giriniz.
Sonrasında "48" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Create branch" tuşuna tıklayınız.
Ardından açılan "Switch branch" penceresinde "49" numaralı işaret ile gösterilen "Bring my changes to ..." seçeneğini seçip ardından "50" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Switch branch" tuşuna tıklayınız.
Ardından GitHub Desktop uygulamanızda "Current repository" bölümü hâlâ seçili repo iken, "Current branch" bölümündeki "main" yazısı yerine "47" numaralı işaret ile gösterilen alana girdiğiniz isim gelmiş olmalıdır.
İşbu sayfada "51" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Commit ... file to ..." tuşuna tıklayınız.
Akabinde karşınıza çıkan "Do you want to fork this repository?" penceresinde "52" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Fork this repository" tuşuna tıklayarak devam ediniz.
Takiben gelen "How are you planning to use this fork?" sorusuna "53" numaralı işaret ile gösterilen "To contribute to the parent project" seçeneğini seçerek, "54" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Continue" tuşuna tıklayarak devam ediniz.
Sonrasında tekrardan "55" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Commit ... file to ..." tuşuna tıklayarak devam ediniz.
Artık GitHub Desktop uygulamanızda "56" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde iki yerde "Push origin" tuşu gelmiş olmalıdır, herhangi birisine tıklayarak devam ediniz.
Akabinde GitHub Desktop uygulamanızda "57" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Preview Pull Request" tuşuna tıklayarak devam ediniz.
Şimdi karşınıza çıkan "Open a pull request" penceresinde "58" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Create pull request" tuşuna tıklayarak GitHub Desktop uygulamanızdaki işlemleri tamamlayınız.
Ardından GitHub Desktop uygulamanız sizi tarayıcınıza yönlendirecektir.
Artık tarayıcınızda açılan "github.com" adresinde "59" numaralı işaret ile gösterilen "Add a title*" alanına yaptığınız değişiklikleri kısaca açıklar nitelikte bir başlık yazınız.
Takdir edersiniz ki "*" işareti ilgili bölümün doldurulmasının bir zorunluluk olduğunu ifade eder, işbu alanı boş bırakmanız halinde devam edemezsiniz.
Akabinde "60" numaralı işaret ile gösterilen "Add a description" alanında yaptığınız değişiklikleri detaylıca açıklayabilirsiniz.
Bu alana bir açıklama yazmak zorunlu değildir, ancak buraya kapsamlı bir açıklama yazmak katkınızı onaylayacak olan maintainer'ın işini kolaylaştıracaktır.
Son olarak "61" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Create pull request" tuşuna tıklayarak işlemi tamamlayınız.
Pull request işleminizi tamamladıktan sonra "github.com" üzerinde yeşil renkte "Open" işareti görünür.
Pull Request'iniz onaylandıktan sonra ilgili dosyalar üzerinde yaptığınız değişiklikleri "github.com" adresi üzerinden görüntüleyebilirsiniz.
İlgili repo'ya girdikten sonra gelen Pull Request'leri görmek için "62" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Pull requests" sekmesine tıklayarak geçiş yapabilirsiniz.
İşbu sayfada ilgili repo'ya gelen pull request'ler listelenmektedir.
Buradan gelen pull request'lerin üzerine tıklayarak haklarındaki detaylara ulaşabilirsiniz.
İlgili pull request'i açtıktan sonra ivedilikle "!!!" işareti ile gösterilen "Files changed" sekmesine tıklayıp muhatap olunan bütün değişiklikler detaylıca incelenmelidir.
Eklenen satırlar yeşil, çıkartılan satırlar ise kırmızı renkte gösterilirler.{alertInfo}
Öte yandan "D" işareti ile gösterilen Copilot ikonuna tıklayarak bu konuda yapay zekâdan da yardım alabilirsiniz.{alertInfo}
İlgili kontrolleri yaptıktan ve yapılan değişikliklerin herhangi bir sorun teşkil etmediğinden emin olunduktan sonra geri dönüp "64" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Merge pull request" tuşuna tıklayarak devam ediniz.
Ardından açılan kısımda "65" numaralı işaret ile gösterilen "Commit message" alanına durumu açıklayan kısa bir başlık yazınız ve "66" numaralı işaret ile gösterilen "Extended description" alanında yapılan tasarrufu detaylıca açıklayınız.
Akabinde "67" numaralı işaret ile gösterildiği şekilde "Confirm merge" tuşuna tıklayarak merge işlemini tamamlayınız.
Merge işlemi tamamlandıktan sonra "github.com" üzerinde mor renkte "Merged" işareti görünür.